Książki z Oleśnicą w tle

Większość oleśniczan zna z pewnością książki opisujące historię i zabytki Oleśnicy. Czy są to starsze "Oleśnica - miasto wież i róż" Zbigniewa Tempskiego, "Oleśnica i okolice" Janusza Czerwińskiego i Krzysztofa Mazurskiego czy też najnowsza "Oleśnica od czasów najdawniejszych po współczesność" Wojciecha Mrozowicza i Przemysława Wiszniewskiego.

Niewiele osób jednak zna inne książki (kryminały, dzienniki, itp.), których akcja dzieje się w Oleśnicy bądź też opisują one nasze miasto. Im właśnie będzie poświęcony ten wątek.

Pierwsza książka, która wpadła w moje ręce to „Niektóre zdarzenia, myśli i uczucia doznane za granicą” Marii Wirtemberskiej. Kim była Maria Wirtemberska możemy sobie poczytać tutaj.
Przejeżdżała ona przez Oleśnicę w lipcu 1816 roku po drodze do Szwajcarii, a co zobaczyła, to opisała. Tutaj (pdf) można zapoznać się z fragmentem książki, który dotyczy Oleśnicy oraz zapoznać się z analizą historyczno-topograficzną tekstu.


Kolejna książka, już współczesna, to kryminał Zofii Dąbrowskiej "Tajemnica piastowskich orłów" wydana w 1970 roku przez Wydawnictwo Śląsk. W dużym skrócie: na Ziemiach Odzyskanych prowadzone jest śledztwo w sprawie niszczenia śladów piastowskiej przeszłości tych terenów - tytułowych piastowskich orłów. Giną orły, giną ludzie, milicja trzyma jednak rękę na pulsie Książka rozpoczyna się w Oleśnicy, pierwszym morderstwem w pralni... Więcej szczegółów niebawem - mam remont w domu i nie mogę znaleźć książki


Następna książka, myślę, że powszechnie znana, to I cześć trylogii o Reynevanie z Bielawy - "Narrenturm" - autorstwa Andrzeja Sapkowskiego [2002]. Ta książka także zaczyna się w Oleśnicy, ale wątkiem erotyczno-awanturniczym Reynevan przyłapany in flagranti z piękną Adelą, żoną rycerza Gelfrada de Stercza, musi salwować się ucieczką przez zatłoczony oleśnicki rynek, a potem dalej, przez ogarnięty husytyzmem Śląsk.
Polecam wszystkim całą trylogię, warto!


Ostatnia, jak do tej pory, pozycja to także kryminał. "Labirynt von Brauna" Rafała Dębskiego [2007]
Z wrodzonego lenistwa posłużę się opisem z okładki.
Oleśnica - powiatowe miasto niedaleko Wrocławia. Senna atmosfera, miejscowe koterie, układy. Jednak od pewnego czasu w niewyjaśnionych okolicznościach giną tu ludzie. Trwa cicha wojna. Wojna, która nigdy się nie skończyła, bowiem gdy milkną działa, do walki przystępują tajni agenci, służby specjalne, wszyscy, którzy chcieliby przejąć spadek po hitlerowskiej Rzeszy.
Komisarz Michał Wroński, policjant miejscowej komendy, trafia w sam środek tajemniczych wydarzeń. Odkrywa, że wiążą się one z poszukiwaniem tajnych dokumentów niemieckich fizyków. Chociaż nie jest typem filmowego gwiazdora, nie jest też tępym gliną z dowcipów i będzie musiał tego dowieść, wykazując się odwagą, inteligencją i uporem. Partia szachów z zawiązanymi oczami nastręcza mniej trudności niż prowadzona przez niego sprawa. Tym bardziej, że musi grać na kilku planszach jednocześnie, a przeciwnik zabiera mu cichaczem figury i pionki...


Jeśli znacie inne książki, w których przewija się Oleśnica - czekam na odzew!

Następna książka R. Dębskiego także (podobno) dotyczy Oleśnicy. Osobiście nie wierzę w labirynty oleśnickie. Są to najpewniej piwnice domów, które zburzono, lub spalono w kolejnych pożarach miasta. Przy murach i w okolicy Bramy Wrocławskiej stało wiele budynków, które zburzono po wojnie, ale prawdopodobnie nie zasypano do końca piwnic. A niektóre piwnice musiały być piękne (np. domów przy końcu dawnej ul. Rycerskiej). Może znajdzie się kiedyś jakiś majętny developer, odkopie je i urządzi w nich stylową "Piwnicę Oleśnicką"?

Nowa książka Rafała Dębskiego "Żelazne kamienie" opisuje dalsze losy znanego z Labiryntu von Brauna Michała Wrońskiego. Już jako oficer kontrwywiadu wraca (z Warszawy) na Dolny Śląsk w poszukiwaniu Bursztynowej Komnaty. Oleśnica pojawia się jedynie w reminiscencjach.

Ja również nie wierzę w oleśnickie labirynty (tak samo jak w podziemny Wrocław).

marekn napisał:

A niektóre piwnice musiały być piękne (np. domów przy końcu dawnej ul. Rycerskiej). Może znajdzie się kiedyś jakiś majętny developer, odkopie je i urządzi w nich stylową "Piwnicę Oleśnicką"?

Pozostaje mieć nadzieję...

1. W książce "Oleśnica. Monografia miasta i okolic" pod red. Stanisława Michalkiewicza wydanej w 1981 r. znajduje się oleśnicki epizod wprowadzony do powieści:
2. "Podróż bez celu" Fryderyka Floriana Skarbka / wydano w Warszawie w latach 1824 - 25 /

3. W marcu 1913 roku Zarząd Miejski ówczesnej Oleśnicy wydał książkę zatytułowaną "Der Neubau der Volksschule. Festschrift zur Einweihungsfeier." [Budowa nowej Szkoły Powszechnej. Księga pamiątkowa z uroczystego otwarcia 17 marca 1913 r."] Zawiera szczegółowy opis budowy, którą rozpoczęto 30 maja 1911 roku. Uzupełnieniem są zdjęcia, m. in. sal lekcyjnych.

4. "INAUGURATIO SCHOLAE OLSNENSIS IN SILESIA Duabus oratiunculis celebrata IN CONSESSU ILLUSTRI ACGRAVI ANNO dierum novissimorum M.D.XCIV. Pridie Nicolai, qui est V. Xbris. TYPIS EXCRIBERBAT ANDREAS
EICHORN". To tytuł opublikowanych dwóch uroczystych mów inauguracyjnych na cześć gimnazjum książęcego w Oleśnicy, które zostały wygłoszone w przededniu św. Mikołaja, tj. 5 grudnia 1594 roku.

5. "Das Buch der Stadt Oels in Schlesien". Herausgegeben vom Magistrat der Stadt Oels in Schlesien anläßlich des 675 jahrigen Stadtjubiläums. Bearbeitet vom Ersten Burgemeister Dr. Schlitzberger. Deutsche Bibliothek, Verlagsanstalt, Berlin - Spandau 1930.

"Pozycje 2, 3, 4, 5 znajdują się w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu. Ostatnią z wymienionych posiadam na własność. Chętnie udostępnię osobie zainteresowanej tłumaczeniem ciekawszych fragmentów.

Pojawiła się nowość, książka Joanny Lamparskiej "Tajemnicze zakątki na północny wschód od Wrocławia. Przewodnik inny niż wszystkie. Część 4."
230 str., cena ok. 30 PLN.



Fragmenty spisu treści:

Szczodre - O królu, co chciał być greckim bogiem.
Oleśnica - Opowieści z dna krypty.
Dobra - Naprawdę nawiedzony zamek.
Brzezinka - Samotni porywacze.
Goszcz - Stos hrabiowskich sukien.

Ukazała się kolejna książka Rafała Dębskiego, zbiór opowiadań pt. "Pasterz upiorów". Jedno spośród nich, zatytułowane "Ujarzmić miasto", zawiera wyraźne akcenty oleśnickie - postacie ostatnich książąt oleśnickich, oraz Niclasa Dehra (rycerz rozbójnik rezydujący w nawodnym zamku w Jemielnej, stracony na oleśnickim rynku w 1466 roku).
Na zdjęciu poniżej fragment książki - pierwsza strona tegoż opowiadania, wraz z grafiką wykonaną przez żonę autora.



Wydawnictwo FANTASMAGORICON, Warszawa 2007, stron 335.